Türkiye Tenis Federasyonu Ikort ve Üye Girişi

DAVRANIŞ BOZUKLUKLARI

A- A A+

Ebeveynler olarak çoğu zaman hem çocuğunuzun hem de çocuğunuzun maç yaptığı diğer çocukların davranışları sizlerin ve çocukların yoğun duygular yaşamasına neden olur.

Bu bölümde yaygın olarak görülen davranış problemleri ile baş edebilmeniz için bazı yollar önereceğiz.

 

Çocuğum Hile Yapıyor

 

Çocuğunuzla hile yapması konusunda konuşmanız zor olacaktır, konuşmayı kolaylaştırmak için üçüncü bir şahıs ile ilgiliymiş gibi konuşmanız daha iyi bir yol olabilir.

Üçüncü bir şahıs ile ilgili bir hikaye olarak anlatmanız durumunda söyleyecekleriniz daha az çatışmacı ve daha az tavsiye gibi olur.

 

1. Yaklaşım – 3. kişi hikâyesi

 

Çocuğunuza, sanal bir genç sporcu hakkında hikaye anlatabilir,  bu sporcunun maç sonuçları hakkında gereğinden fazla kaygılı olduğunu ve oynadığı maçların kazanıp kaybetmesine göre değerlendirildiğini düşündüğünü söyleyebilirsiniz.

 

“Bu sporcu kendisine zor ve gerçekçi olmayan, oynadığı maçları kazanma hedefini koymuş. Oysa maçın sonucunu tam olarak belirlemek onun elinde değil. Bu iki durum birleşince sporcu kaygı ve korku duyguları hissetmeye başlamış.Maçın sonucunun ne anlama geldiği hakkındaki bu yanlış düşünce biçimi ve maçı kazanmak için kendi yeteneklerine olan güvensizliği onun içeriye düşen toplara dışarıda olarak çağrıda bulunmasına neden olmuş”

 

Dikkat ederseniz içeriye düşen topa dışarıda çağrısı yapmak yerine hile yapmak değimi kullanılabilecekken özellikle kullanılmamıştır.
 

2. Yaklaşım – Rakibin gözünden

 

Bir başka yaklaşım ise hikayeyi hi,le yapan sporcunun rakibinin gözünden anlatmak olabilir. Şöyle bir hikaye oluşturabilirsiniz;

“Geçenlerde bir antrenör bana genç bir sporcusunun içeri düştüğüne inandığı toplara rakipleri dışarıda çağrısı yapınca ne kadar sinirlendiğini ve kendini kötü hissettiğini anlattı. Antrenör de sporcusuna rakiplerinin bu şekilde davranmasının nedenlerini düşünmesini, kendisine yardımcı olabilecek nedenler aramasını önermiş. Antrenörün önerisi sporcusunu olumlu nedenler bulmak için düşünmeye teşvik etmiş, rakipleri bu şekilde davranınca kendisine yararlı olacak nedenler”
 

3. Yaklaşım – Rol değişimi

 

Bir başka yaklaşım olarak rolleri değiştirmeyi de deneyebilirsiniz. Çocuğunuza rakiplerinden birisi içeri düşen toplara dışarıda çağrısı yaparsa ona ne diyeceğini sorabilirsiniz.
 

Ancak bu yaklaşımlardan biri işe yaradıktan ve konu ile ilgili sohbet başladıktan sonra konunun odak noktasını çocuğunuza taşıyabilirsiniz. Çocuğunuzdan önce kendisinin bu durumlar karşısında nasıl davranacağını öğrenin. Artık ona, sen bu konu hakkında ne düşünüyorsun, söylediklerimden herhangi birşey sana yardımcı olabilir mi,  sorularını sorabilirsiniz. 
 

Ebeveyn Rolü


Son olarak da kendinize bakın. Belki de problem sizinle ilgili. Sizin davranışlarınızın da maçın sonucunun önemli olmadığını, çocuğunuzun bir insan olarak maç sonuçlarına göre yargılanmayacağını gösterdiğinize, davranışlarınız ile de bu mesajı verdiğinize emin olun.

 

Çocuğum kötü davranışlar sergiliyor

 

Ebeveynlere tavsiyeler

           

Tenis'in doğasını anlamak ve bu tip davranışların nasıl olabileceklerini bilmek önemlidir, ancak hiçbir zaman bu tip kötü davranışlara göz yummayın.

Turnuvanın hakeminden “tenis davranış kuralları” 'nı uygulamasını isteyin. Kötü davranışların cezaları tenis davranış kurallarında belirtildiği şekilde olmalıdır.

Çocuğunuza örnek gösterebileceğiniz rol modeller bulun. Kortta olumlu davranışlar sergileyen çocuğunuzun saygı duyduğu yaşça daha büyük veya profesyonel sporcular iyi örnekler olacaktır.

Çocuğunuza sevgi ile yaptığı her şeyde onu desteklediğinizi ve yaptığı birçok şeyden de çok gurur duyduğunuzu anlatın. Ancak bu konuda mutlu olmadığınızı, kötü davranışlarını gördüğünüzde mutsuz olduğunuzu belirtin.

 

Sporculara tavsiyeler

 

Yaptığınız hatalarla başa çıkmak tenis sporundaki en önemli zorluklardan biridir. Eğer kendinizi geliştirebilir ve sonunda bu zorluk ile başa çıkmayı öğrenebilirseniz en iyilerden biri olursunuz. 


Yaptığınız hatalar yüzünden kızgın ve mutsuz olmanız anlaşılır bir şeydir. Ancak önemli olan bu kızgınlığınız ve mutsuzluğunuzu geride bırakacak bir yol bulmanızdır ki bir sonraki puanda oyunda olabilmeli ve puan için savaşabilmelisiniz.

 

Tüm üst düzey sporcular da aynı duyguları ve hisleri yaşarlar. Aradaki tek fark çok çalışma ve deneyim ile birçoğu bu duygular ile başedebilmekte daha iyi duruma gelmişlerdir.

Rol modelinizin kim olacağına karar verin. İşler zorlaştığında nasıl tepki vermek istersiniz?
Öfke nöbeti geçirmek, raketinizi fırlatmak ve sonuçta maçı kaybetmek kolaydır. Asıl önemli olan bu tip durumlara karşı koyabilecek ve mücadele edebilecek kadar güçlü olup olmadığınızdır.

 

Başarmanız gereken iki basit iş var:

 

Yaptığınız hataya vereceğiniz bir tepki bulun, bu tepkiniz oyun kuralları içinde olsun.

Hemen rakibinize ve korta sırtınızı dönün
 

Öfke ile bir şeyler söylemek istiyorsanız söyleyin – kızgın olduğunuz zaman söyleyeceğiniz kızgınlık kelimelerinin neler olduğuna karar verin, tabii bu kelimeler oyun kuralları içinde olmalı
 

İçinizden bir şeye vurmak geliyorsa o zaman topu yerde zıplatın

 

Kızgınlık, stres ile başa çıkmanın bir yolunu bulun

Raketi oynamadığınız elinize alın
 

Kortun arka tarafına doğru yürürken yavaş, uzun ve derin soluklar alın
 

Kortun arka tarafına geldiğinizde, kendinize tamam deyin yaptığım hata yüzünden kızgın olmam normal, ancak gelecek sefer acaba farklı bir şey yapabilir miyim
 

Hazır olduğunuzda korta yüzünüzü dönün, arka çizgiye doğru yürürken tüm kızgınlık, stres ve mutsuzluğunuzun kortun arka tarafında kaldığını hissedin. Yeni bir puana bu duygularınızı kortun arka tarafında bırakmış olarak başlayın.

 

Bu yöntemi mükemmelleştirmeniz biraz zaman alacaktır ancak bir defa alıştığınızda sakinleşmenin aslında o kadar da uzun sürmediğini göreceksiniz. Bir süre sonra ise sadece korta arkanızı dönmenin ve raketi oynamadığınız elinize almanın yeterli olacağını fark edeceksiniz. Ancak oyunu istediğiniz kadar bekletemeyeceğinizi, bu yüzden puan aralarında izin verilen sürede hazır olmanız gerektiğini unutmayın.

 

Çocuğumun rakibi hile yapıyor

 

Çocuğunuzun iyi oynadığı ve çok çaba gösterdiği bir maçı rakibinin kötü davranışları ve yanlış top çağrıları yüzünden kaybetmesi kadar kötü bir şey olamaz. Aynı zamanda böyle bir durum olduğunda maç sırasında ne yapmanız gerektiğine karar vermeniz ve maç sonrasında çocuğunuza ne diyeceğinizi bilmeniz de çok zordur.

 

Ebeveynlere tavsiyeler

 

Maç sırasında

 

Öncelikle bir yanlış çağrının hile yapmak olarak kabul edilmeyeceğini aklınızdan çıkarmayın. Herkes hata yapabilir, özellikle de maçın atmosferi içinde. Ancak bu tip çağrıların çoğaldığını, bir şablon oluşturmaya başladığını gözlemlerseniz hemen hakem ile görüşmeli ve endişenizi kendisine belirtmelisiniz. Ne yazık ki başkaca yapabileceğiniz çok birşey de yok. Bu her sporcunun baş etmeyi öğrenmesi gereken bir durum ve en iyisi de bu tip durumlarla kendilerinin mücadele etmeyi öğrenmeleri.

 

Maçtan sonra

 

Maçtan hemen sonrası çocuğunuzun ne yapabileceğini veya ne yapmış olması gerektiğini tartışmak için iyi bir zaman değildir. O sırada çocuğunuzun ihtiyacı destek, anlayış ve belki de ağlayabileceği bir kucaktır. Tartışmayı ve tavsiyelerinizi duyguların yatışmasından sonraya saklayın, üzüntülerinden ne kadar çabuk kurtuldukları sizi bile şaşırtacaktır.

 

Sporculara tavsiyeler

 

Kendi sahanızdaki çağrıları yapmak

 

Kararlı ancak adil olun. Eğer topun dışarıda olduğuna eminseniz o zaman dışarıda çağrısı yapın – hemen ve kararlı olarak

 

Eğer topun düştüğü yerden tam olarak emin değilseniz o zaman oynamaya devam edin, eğer oyun durmuşsa o zaman puan tekrarı yapın

 

Rakiplerinizin sizin yapmış olduğunuz çağrıları sorgulama hakları vardır. Eğer kararınızı sorgularlarsa ve siz kararınızdan eminseniz değiştirmeyin. Puan tekrarı yapma zorunluluğunuz yoktur.

 

Eğer rakibiniz sizin yapmış olduğunuz çağrılardan memnun değilse hakem çağırmaya hakkı vardır. Hakem korta gelecek ve size topun nereye düştüğünü ve emin olup olmadığınızı soracaktır. Eğer eminseniz o zaman yapmış olduğunuz çağrıyı değiştirmeyin, hakemin de sizin yapmış olduğunuz çağrıya uyması gerekir.

 

Skor söylemek

 

Her puandan sonra skoru net ve duyulabilecek bir biçimde söyleyin

 

Eğer skoru rakibiniz söylüyorsa ve sizce doğru değilse – oyuna devam etmeyin. Rakibiniz ile skoru geriye doğru sayarak belirlemeye çalışın, bir anlaşmaya varamazsanız o zaman hakemi çağırın.

 

Rakibinizin yaptığı çağrılar

 

Rakibiniz kendi tarafındaki toplar konusunda karar vermek için genellikle sizden daha iyi bir pozisyondadır. Bu yüzden çoğunlukla rakibinizin verdiği kararlara güvenmeniz gerekir, kendinizin emin olmadığı durumlarda bile.

 

Rakibinizin yapmış olduğu çağrıyı sorgulama hakkınız vardır. Bu durumda rakibinize yapmış olduğu çağrıdan emin olup olmadığını sorun. Eğer cevap olarak “evet” diyorsa o zaman çağrıyı kabul etmelisiniz.

 

Eğer sürekli olarak rakibinizin yapmış olduğu çağrılardan emin olamıyorsanız ve yanlış olduklarını düşünüyorsanız o zaman hakemi çağırma hakkınız vardır. Hakem o zamana kadar yapılmış olan çağrıları değiştirmeyecektir ancak kortta kalarak yapılacak olan çağrıların doğru olmasını sağlayacaktır.

 

Yanlış yapılan çağrıların maçın sonucunu çok ender olarak etkilediğini aklınızdan çıkarmayın. Ancak yanlış bir çağrıya bir sporcunun nasıl reaksiyon gösterdiği çoğunlukla maçın sonucunu etkiler. Eğer rakibinizin yanlış bir çağrı yaptığına inanıyorsanız tekrar konsantre olup bir sonraki puanı en iyi bir şekilde oynamaya hazır olun ki bu yanlış çağrı size sadece tek bir puana mal olsun.

 

Toprak korttaki çağrılar

 

Toprak kortta topun kort üzerinde bıraktığı izler kullanılabilir

 

Eğer yaptığı bir çağrı sorgulanıyorsa sporcu topun izinin etrafına yarım bir daire çizmeli bu şekilde çağrının incelenmesine imkan vermelidir.

 

Eğer sporcu topun izini silerse top içeride olarak kabul edilir.

 

Çocuğum kaybetmemesi gereken rakiplerine maç kaybediyor

 

Belirtmekte yarar gördüğümüz ilk nokta oyuncuların büyük bir çoğunluğu antrenmanlarda maçlardan daha iyi oynadıklarını düşünürler.

Bu yüzden eğer çocuğunuzun maçlarda, antrenmanlarda oynadığı kadar iyi olmadığını düşünüyorsanız rakibinin de büyük ihtimalle aynı durumda olduğu aklınızda bulunsun!

 

Eğer kaybetmemesi gereken maçları kaybettiğini düşünen çocuğunuz ise, birçok sonucun sıralamaları yansıtmadığını kendisine söyleyin.

 

Herhangi bir turnuvadan bir fikstür üzerinden kendinden daha düşük sıralamadaki sporculara yenilmiş olan birçok örnek gösterebilirsiniz.

Ancak hem ebeveyn olarak hem de sporcu olarak maçlarda oynayabilecekleri en iyi tenisi oynamalarını sağlamak için yapabileceğiniz şeyler vardır.

 

Ebeveynlere tavsiyeler

 

Yapabileceğinin altında performans göstermenin en yaygın nedenlerinden birisi maçın sonucu hakkında veya maçın sonucunun etkileri hakkında maç öncesinde ve sırasında kaygı duymaktır. Çocuğunuza gerçekten önemli olanın elinden gelenin en iyisini yapması, ve oyun planını uygulayabilmesi olduğunu tekrar hatırlatın.

 

Olumlu cümleler kurun: oyun planı hakkında konuşun, vuruşlar ve görmek istediğiniz kort içi tavrı ile ilgili konuşun, olmasından korktuğunuz konular ile ilgili konuşmaya başlamayın

 

Sporcudan maç içinde ne yapmak amacında olduğu ve kort içinde nasıl davranmak istedikleri ile ilgili geri bildirim alın.

Maç öncesi ısınma rutinini yapması için çocuğunuzu teşvik edin

 

Rahatlamasına yardımcı olun. Beklentilerinin artmasına neden olacak şeyler söylemekten kaçının, hiçbir puanı, oyunu veya çağrıyı etkilemeye çalışmayın.

 

Sporculara tavsiyeler

 

Her zaman aynı bir ısınma rutininiz olsun. Bu rutini hem antrenmanlardan hem de maçlardan önce uygulayın.

 

Antrenörünüzle birlikte maçta uygulamak üzere bir veya iki anahtar hedef belirleyin.

 

Hedefleriniz sonuç odaklı olmasın, hedeflerinizi süreç odaklı olarak koyun. Örnek olarak “servislerde çift hata yapmamak” gibi bir hedef koymayın, “topla önde buluşacağım” gibi bir hedef koyun 

Koymuş olduğunuz bu hedeflere konsantre olun ve kendinizi bu hedeflere göre değerlendirin.

 

Maçın sonucu hakkında kaygı duymamaya çalışın.

 

Maçtan önce rahatlamak için sevdiğiniz türde müzik dinleyin.

 

Maç sırasında puan aralarındaki zamanınızı iyi değerlendirin. Yavaşça ve derin nefes alın, omuzlarınızı gevşetin ve gerginliğinizin parmak uçlarınızdan çıkarak yok olduğunu hissedin.

Gergin ve kaygılı hissetmenizin normal olduğunu hatırlayın ancak her zaman bu hislerinizi kortun arka tarafında bırakmaya çalışın

 

Rakibinizle değil, topla oynayın 

 

Maç sırasında eğer kaygı duymaya başladığınızı hissederseniz bu düşüncelerinizi maç öncesinde karar vermiş olduğunuz hedefleri çağrıştıran olumlu düşünceler ile değiştirin

Sizi en fazla ne kaygılandırıyor? Belirli bir sporcuya yenilmek mi yoksa yenildiğinizde başka insanların ne diyecekleri/düşünecekleri mi? Kendi mutluluğunuz, tatmininiz ve hayallerinizi gerçekleştirmek için oynayın.